କୁଶଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର

ଦେଓଗାଁର ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁଶଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର ପ୍ରଭୁ କୁଶଳେଶ୍ଵର ମହାଦେବଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଜିତ । ଏହାର ନିର୍ମାଣ କାଳ ଖ୍ରୀ ୯୦୦ ଷ୍ଠାଦ୍ଧ । କୁଶେଇ ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଶୈବପୀଠ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର । ଜାଗରମେଳା ଓ ଶ୍ରାବଣ ପୁର୍ଣିମା ଉତ୍ସବ ବଡ଼ ଜାକ ଜମକରେ ପାଳିତ ହୁଏ । ଏକଦା ଏହି ମନ୍ଦିରର ଗରିମା ପଶ୍ଚିମ ଓଡିଶାର କୋଶଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଥିଲା । ଏହି ମନ୍ଦିର ମହାର୍ଘ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଧର୍ମବିଶ୍ଵାସ ସମ୍ମଳିତ ପଥରଖୋଦିତ କଳା ଭାସ୍କର୍ଜ୍ୟର ଅଦିତୀୟ ଗନ୍ତାଘର । ଶିଳ୍ପୀର ଚମତ୍କାର କାରିଗରୀ କଳାକୌଶଳର ସ୍ୱରୂପ ଜୈନ, ବୌଦ୍ଧ, ବୈଷ୍ଣବ, ଶୈବ ଓ ଶକ୍ତି ଧର୍ମର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଗୁଡିକରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଯଦି ବି ଏହା ଏକ ଶୈବପୀଠ ତଥାପି ଏହାର ପରିସର ରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବା ମୁକ୍ତି ମଣ୍ଡପରେ ବିଷ୍ନୁଙ୍କ ଅବତାର ଚିତ୍ରପଟ୍ଟ ପରିଶୋଭିତ । ଆନନ୍ଦପୁର ଠାରୁ ଏହା ୧୫ କି:ମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।